Një komb që nuk vdiq nga terrori dhe nuk u shkatërrua nga shtypja

nga Muhammed Ali Senoberi | Publikuar në Mars 13, 2026, 1:42 a.m.

Terrori, sanksionet dhe represioni mund të lënë mënjanë disa figura, por ato nuk mund të eliminojnë një komb me një kujtesë të thellë historike dhe një identitet të fortë qytetërues.

Një nga gabimet më të mëdha strategjike të analistëve perëndimorë në vitet e fundit ka qenë reduktimi i Iranit në disa figura politike dhe imagjinimi i qeverisjes së vendit si të përqendruar te individi.

Megjithatë, përvoja historike tregon se Irani nuk është ndërtuar mbi individë, por mbi një ideologji kombëtare të rrënjosur thellë.

Nga Revolucioni Islamik i vitit 1979 deri në ditët e sotme, kjo ideologji ka riprodhuar veten dhe ka mbijetuar në kohë të vështira.

Terrori, sanksionet dhe represioni mund të lënë mënjanë disa figura, por ato nuk mund të eliminojnë një komb me një kujtesë të thellë historike dhe një identitet të fortë qytetërues.

Irani ka treguar se nuk shpërbëhet kur udhëheqësit e tij janë në shënjestër, por përkundrazi bëhet edhe më i bashkuar.

Rezistenca e popullit dhe e qeverisë në Iran është nënvlerësuar vazhdimisht. Gjatë presidencës së Trump, u forcua iluzioni se presioni maksimal mund ta detyronte Iranin të dorëzohej.

Ndërsa faktet historike janë krejt ndryshe. Populli iranian i rezistoi për tetë vjet sulmit të Irakut të regjimit Baath; kjo ishte një luftë kundër Sadamit, i cili kishte mbështetje të njëkohshme nga Lindja dhe Perëndimi.

Irani sot nuk është bërë më i dobët se në vitet 1980; përkundrazi, për sa i përket kapacitetit mbrojtës, thellësisë strategjike dhe përvojës së qeverisjes, është forcuar shumëfish.

Një shoqëri që ka përjetuar luftë, sanksione dhe terror ka mësuar mekanizmat për të mbijetuar dhe për të përparuar nën presion.

Në ditët e para të çdo krize sigurie, një nga llogaritjet e qendrave amerikano-sioniste të mendimit ka qenë të nxisin pakënaqësitë e brendshme dhe t’i kthejnë ato në një kryengritje në shkallë të gjerë.

Parashikimi i tyre ishte që, kur të goditeshin udhëheqësit e nivelit të lartë dhe të krijohej një tronditje psikologjike, populli do të ngrihej kundër qeverisë.

Megjithatë, ajo që ndodhi ishte krejt e kundërta e kësaj pritjeje; ndërsa mbështetësit e qeverisë dolën në skenë, edhe kundërshtarët nuk iu bashkuan radhëve të armikut.

Kur në ditën e dytë dhe të tretë të krizës u bë e qartë se skenari i “shembjes nga brenda” nuk do të realizohej, fokusi i armikut u zhvendos drejt objektivave civile, infrastrukturës publike dhe madje edhe qendrave shëndetësore; kjo situatë, para së gjithash, nxori në pah dështimin në luftën e narrativës dhe në llogaritjet fillestare.

Irani në përballje të tilla ka qëndruar në fakt i vetëm. Ndryshe nga disa aktorë rajonalë që në ditët e para të krizës u drejtuan drejt krijimit të aleancave dhe kërkimit të ndihmës nga pakte si NATO, Irani e ka ndërtuar mbështetjen kryesore mbi kapacitetin e tij të brendshëm.

Të mbështetesh te mundësitë vendore, te industria e brendshme e mbrojtjes dhe te rrjeti shoqëror besnik është një avantazh që shfaqet në momentet e vështira. Pikërisht kjo pavarësi strategjike e bën ekuilibrin më të ndërlikuar.

Në fund të fundit, krahasimi i Republikës Islamike me regjimin familjar të Pahlavit është një analogji pa bazë.

Sistemi politik para revolucionit ishte jashtëzakonisht i përqendruar te individi dhe i varur nga mbështetja e jashtme; ndërsa Republika Islamike mbështetet në një rrjet të gjerë të përbërë nga institucione të rrënjosura dhe struktura shumë-shtresore, që bëjnë të mundur ndryshimin e shpejtë dhe riprodhimin administrativ.

Edhe luftërat e kufizuara dhe përvojat e krizave në periudhën e fundit kanë treguar se, edhe nëse disa pjesë dalin jashtë funksioni ose ndryshojnë, i gjithë sistemi nuk bëhet jofunksional.

Irani sot ka provuar më shumë se kurrë që nuk është një projekt i përkohshëm apo vetëm një qeverisje e përqendruar te individi; ai është mishërimi i një rryme historike dhe kombëtare.

Një rrymë e tillë nuk mund të zhduket me sanksione, terror apo operacione psikologjike. Historia e Iranit është dëshmi se këto toka, edhe në kushtet më të vështira, jo vetëm që kanë vazhduar të ekzistojnë, por edhe janë ripërcaktuar dhe janë forcuar.



Burimi : Yakın Doğu Haber