Prof. Pape: Trump mund të bjerë në kurthin e Iranit për një operacion të kufizuar tokësor

Publikuar në Shta. 15, 2026, 12:06 a.m.

Profesori Robert A. Pape, anëtar i fakultetit në Departamentin e Shkencave Politike në Universitetin e Çikagos, deklaroi se administrata Trump mund të marrë në konsideratë operacione të kufizuara ushtarake tokësore kundër Iranit.

Profesori Robert A. Pape, anëtar i fakultetit në Departamentin e Shkencave Politike në Universitetin e Çikagos, diskutoi tensionet ushtarake midis SHBA-së dhe Iranit, skenarët e operacioneve tokësore dhe debatet për armët bërthamore në programin e transmetuesit Mario Nawfal.

Pape deklaroi se ka gjasa të lartë që administrata e Presidentit të SHBA-së Donald Trump t’i drejtohet opsionit të një operacioni të kufizuar tokësor.

Pape, duke tërhequr vëmendjen ndaj rreziqeve ushtarake të një operacioni të mundshëm, përdori këto shprehje: "Do të dërgoni brenda mijëra ushtarë tokësorë dhe këtë do ta bëni duke e ditur se gjysma e tyre do të vdesë. Ata do të vdesin dhe do të hyjnë brenda, sepse do t’u thoni atyre se detyra e tyre është kaq kritike."

Duke iu referuar rolit të vlerësimeve të inteligjencës në vendimet operacionale, Pape theksoi se Trump mund të ndërmarrë veprime shpejt përballë mundësisë së një prove bërthamore.

Pape u shpreh se: "Nëse Presidenti Trump merr një vlerësim me cilësi të mesme, edhe nëse jo me cilësi të lartë, se Irani është disa ditë larg testimit të një pajisjeje bërthamore, domethënë nuk po flas vetëm për transportimin e disa gjërave, por për testimin e plotë të një pajisjeje bërthamore, ka një mundësi shumë të fortë që kjo të jetë pikërisht arsyeja pse afati i misionit të Divizionit të 82-të Ajror është zgjatur edhe për një vit.”

"Kërkimi i një fitoreje simbolike për t’i nxjerrë gështenjat nga zjarri"

Pape, duke deklaruar se ushtria amerikane kishte bërë përgatitje në të kaluarën për skenarë të ngjashëm, tha, "Këto njësi janë trajnuar për një detyrë të tillë. Ky nuk është thjesht një plan që qëndron në tabelën e shkrimit, për të cilin shikohet duke thënë ndoshta do të vijë ndonjëherë. Për shembull, në kontekstin e Koresë së Veriut, forcat tona speciale janë trajnuar për të kryer një detyrë të tillë" şeklinde konuştu.

Duke deklaruar se operacioni i mundshëm mund të synojë përfitime të kufizuara territoriale, Pape tha, "Çështja e dytë për të cilën jam i shqetësuar, janë përfitimet e kufizuara territoriale. Mund të pushtoni një ishull si ishulli Hark. Kjo çështje ishte një titull i dukshëm edhe para se të binin bombat e para. Gjithashtu mund të mbani një kryeurë pranë Cask-ut ose në bregdetin e Gjirit të Omanit" dedi.

Duke thënë se këto hapa do të përbënin fazën e tretë të operacionit, Pape bëri vlerësimin e mëposhtëm:

"Me fazën e tretë nënkuptoj pikërisht këtë; ju e bëni këtë me qëllim që t’i nxirrni gështenjat tuaja politike nga zjarri dhe të arrini një fitore simbolike. Sipas meje, kjo është qasja shumë më e mundshme. Midis tani dhe zgjedhjeve të mesmandatit ose muajit janar, mundësia që Trump të zbatojë një nga këto opsione të kufizuara të forcës tokësore është më e lartë sesa mundësia që të mos e zbatojë."

"Irani mund të përpiqet ta tërheqë Trumpin në një kurth"

Pape u shpreh se udhëheqja e Teheranit mund të ndjekë një strategji për ta tërhequr Uashingtonin në një moçal ushtarak.

Pape tha, "Një nga arsyet për këtë është se mendoj se Irani mund të përpiqet ta provokojë dhe ta tërheqë në kurth për ta ndërmarrë këtë hap. Deri më tani, Trump ka vepruar mjaft hapur sa i përket rënies në karremet e Iranit" dedi.

Duke iu referuar koncepteve të teoricienit të marrëdhënieve ndërkombëtare John Mearsheimer, Pape përdori shprehjen, "Ekziston një strategji që Mearsheimer e quan 'josh dhe konsumo'. Mendoj se iranianët e kanë lexuar Mearsheimerin së tepërmi. Menjëherë nën pjesën 'josh dhe konsumo' në librin e tij, Irani ndoshta po thotë 'Kjo është një ide e mirë, pse të mos e zbatojmë?'"

Në përgjigje të pyetjes së transmetuesit Nawfal, "A synohet të provokohen amerikanët për të kryer një sulm, pastaj të hakmerren, t’u konsumojnë municionet dhe të rrisin presionin mbi ekonominë globale?" Pape u përgjigj, "Patjetër që po".

"Bismarcku e kishte tërhequr Napoleonin III në kurthin e lodhjes"

Pape, duke shpjeguar rrënjët historike të strategjisë, kujtoi procesin e sigurimit të bashkimit gjerman nga kryeministri i Prusisë Otto von Bismarck.

Pape tha, "Bismarcku, ndërsa përpiqej të bashkonte Prusinë dhe t’i kthente principatat në Gjermani, kuptoi se një sulm i Francës nën udhëheqjen e Napoleonit III do të kontribuonte në qëllimin e tij. Bismarcku e dëshironte veçanërisht që Franca të sulmonte Prusinë; sepse kishte llogaritur paraprakisht se Prusia përfundimisht do të fitonte dhe se nuk do të kishte një fitore të shpejtë dhe vendimtare" tha.

Duke vënë në dukje se ushtria franceze u shterua me këtë strategji, Pape tha, "Bismarcku e tërhoqi Napoleonin III në karrem, dhe ai ra në kurth. Lufta zgjati rreth një vit e gjysmë dhe shteroi burimet e Francës. Prusia nisi një mobilizim të jashtëzakonshëm, principatat e tjera gjermane iu bashkuan mbrojtjes dhe Gjermania moderne lindi pothuajse brenda një nate. Shembulli i fundit kur një fuqi e madhe u shfaq sa hap e mbyll sytë, është ajo tablo ku Bismarcku e tërhoqi Francën në kurthin e përshkallëzimit të tensionit" diye konuştu.

Pape, duke u pajtuar me konstatimin e Nawfalit se, pavarësisht sanksioneve ekonomike, populli iranian ishte bashkuar përballë ndërhyrjeve të jashtme, iu referua punimeve të tij akademike mbi qëndrueshmërinë shoqërore.

Pape tha, "Me fuqinë detare, bllokadat, sanksionet dhe fuqinë ajrore mund ta ndëshkoni rëndë një shoqëri. Në këtë rast populli vuan nga uria; megjithatë, për sa kohë besojnë se kanë një strategji me të cilën mund të fitojnë, ata e përballojnë këtë dhe bashkohen".

"Për sa kohë besojnë se do të fitojnë, morali i tyre mbetet i fortë"

Pape, duke iu referuar veprës së tij akademike, vazhdoi fjalët e tij si më poshtë: "

Prandaj libri im mban titullin Bombardimi për Fitoren. Për sa kohë mendojnë se mund të fitojnë, ata i durojnë vështirësitë dhe bashkohen. Edhe nëse gjatë katër muajve të fundit kanë konsumuar vetëm gjysmën e kalorive që duhet të konsumonin, morali i tyre duket më i fortë nga jashtë. Kjo gjendje është pjesë e strategjisë 'josh dhe konsumo'. Irani dëshiron ta inkurajojë Trumpin të ndërmarrë një hap të tillë të gabuar."

Duke deklaruar se treguesit ekonomikë në SHBA po krijojnë presion mbi Trumpin, Pape tha, "Parashikoj se Trumpi do të jetë shumë i prirur të bjerë në këtë kurth, veçanërisht ndërsa afrohen zgjedhjet e mesmandatit, kjo mundësi po forcohet. Rritja e çmimeve të naftës reflektohet drejtpërdrejt në çmimet e benzinës. Çmimet e benzinës po rriten në të gjithë vendin, si në shtetet e drejtuara nga republikanët, ashtu edhe në ato të drejtuara nga demokratët. Trumpi ka humbur kontrollin mbi ekonominë, ky kontroll po funksionon në favor të Iranit" dedi.

Pas kujtimit nga Nawfal se persona si Joe Kent dhe anëtarja e Kongresit Marjorie Taylor Greene kishin sjellë në rend të ditës pretendimet lidhur me përdorimin e armëve bërthamore, Pape u shpreh se këto diskutime nuk janë një temë e panjohur në qarqet e planifikimit ushtarak.

"Në çdo luftë që nga Lufta e Dytë Botërore është diskutuar opsioni bërthamor"

Pape bëri këtë shpjegim lidhur me vlerësimet e skenarëve bërthamorë në Uashington:

"Duke marrë parasysh lidhjet e Joe Kentit brenda administratës dhe faktin që Greene ka deklaruar qartë se ky informacion ka ardhur drejtpërdrejt nga administrata, nuk dyshoj se janë bërë biseda të tilla. Pika kryesore që shikuesit duhet të dinë është kjo: SHBA-ja, pothuajse në çdo luftë ku ka marrë pjesë që nga Lufta e Dytë Botërore, ka diskutuar përdorimin e armëve bërthamore midis kuadrove ushtarake të nivelit të mesëm."

Duke iu referuar një teze doktorature të përgatitur në Universitetin e Çikagos, Pape tha, "Dhjetë vjet më parë, një student imi në Universitetin e Çikagos me emrin Robert Valentine shkroi një tezë doktorature gjithëpërfshirëse prej 400 faqesh mbi këtë çështje. Ai shqyrtoi dokumente të deklasifikuara. Ne kemi në dispozicion shumë dokumente zyrtare të deklasifikuara" dedi.

Duke sjellë si shembull qelizat e planifikimit në ndërhyrjet ushtarake të së kaluarës, Pape tha, "Gjatë Luftës së Parë të Gjirit në vitin 1991, Shefi i Shtabit të Përgjithshëm Colin Powell kishte krijuar brenda Shtabit të Përgjithshëm një qelizë të posaçme dhe jashtëzakonisht sekrete për të shqyrtuar përdorimin e mundshëm të armëve bërthamore taktike. Gazetari Bob Woodward e nxori më vonë në dritë këtë çështje" ifadelerini kullandı.

Duke deklaruar se skenarë të ngjashëm mund të jenë shqyrtuar edhe gjatë njëzet viteve të fundit, Pape shtoi, "Ende nuk kemi informacion të mjaftueshëm për të thënë me siguri nëse kjo çështje është menduar apo jo gjatë 20 viteve të fundit; megjithatë, nuk do të më befasonte aspak nëse do të ishte menduar. Kur majorët, nënkolonelët, kolonelët, gjeneralët e brigadës ose zëvendëssekretarët e Mbrojtjes mblidhen në shtabet ushtarake, armët bërthamore shpejt bëhen një opsion. Por në të gjitha këto procese, kur çështja bëhet serioze, hyn në veprim një pjesë e caktuar e realitetit.”