Historia islame ka njohur personalitete të mëdha që kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në mendimin, kulturën dhe jetën politike të umetit islam. Në shekullin e njëzetë, një prej figurave më të spikatura ishte padyshim imam Ruhullah Khomeini (1902–1989), i cili arriti të bashkojë në personalitetin e tij dijen fetare, urtësinë mistike, thellësinë filozofike dhe udhëheqjen politike. Ai nuk ishte vetëm një dijetar i medreseve islame, por një reformator që ndikoi në rrjedhat e historisë bashkëkohore.

Imam Khomeini (Allahu qoftë i kënaqur me të!) konsiderohet nga miliona njerëz si një model i dijetarit që jetoi për idealet e tij, qëndroi i palëkundur përballë padrejtësisë dhe arriti të shndërrojë besimin në një forcë aktive shoqërore e politike. Prandaj, ai me të drejtë mund të quhet “Shembulli i Kohës”.

Imam Khomeini si dijetar dhe njohës i shkencave islame

Imam Khomeini (Allahu qoftë i kënaqur me të!) u edukua në qendrat më të njohura të dijes islame në Iran dhe arriti gradën më të lartë të jurisprudencës islame (ixhtihadit). Ai ishte njohës i thellë i Fikhut (Jurisprudencës islame), Usulul Fikhut (Bazat e Jurisprudencës islame), Tefsirit të Kur’anit, Hadithit dhe Etikës islame

Ai ligjëroi për dekada në Hauzën Shkencore të Kumit dhe formoi breza të tërë dijetarësh. 
Veprat e tij si: “Tahrirul-Vesileh”, “Kitabul-Bej’”, “El-Hukume el-Islamijje” janë ende sot referenca të rëndësishme në studimet islame.

Ajo që e dallonte Imam Khomeinin (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ishte aftësia për ta lidhur dijen teorike me realitetin praktik. Ai nuk e konsideronte fenë si të kufizuar vetëm në rituale, por si një sistem të plotë që rregullon jetën individuale dhe shoqërore.

Imam Khomeini si mistik dhe edukator shpirtëror

Përveç jurisprudencës, imam Khomeini (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ishte një njohës i thellë i irfanit (mistikës islame). Ai besonte se dija pa pastrim shpirtëror mbetet e mangët.
Në veprat e tij morale si: “Xhihadul Ekber”, “Ushtritë Arsyes dhe injorancës” Xhunufu akli uel xhehl) fhe “Dyzet Hadithe (Erbeune Hadizhen)” ai e fton njeriun drejt vetëpastrimit, luftës kundër egoizmit dhe afrimit me Allahun.

Imam Khomeini (Allahu qoftë i kënaqur me të!) theksonte se armiku më i madh i njeriut është nefsi i tij. Ai shpesh përsëriste se revolucioni i vërtetë fillon nga brenda zemrës së njeriut.
Një prej karakteristikave më të veçanta të tij ishte harmonizimi ndërmjet mistikës dhe angazhimit shoqëror. Ndryshe nga ata që e kufizojnë spiritualitetin në izolim, ai e shihte afërsinë me Zotin si forcë për të mbrojtur drejtësinë dhe të shtypurit.

Imam Khomeini si filozof

Imam Khomeini  (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ishte, gjithashtu, një filozof i shquar. Ai studioi dhe ligjëroi filozofinë islame, veçanërisht traditën e Mulla Sadras.
Në veprat e tij filozofike trajtohen tema si: Njohja e Zotit, Qenia dhe ekzistenca, Marrëdhënia ndërmjet shpirtit dhe trupit, dhe Roli i njeriut në univers. Ai besonte se arsyeja dhe shpallja nuk janë në kundërshtim me njëra-tjetrën, por plotësojnë njëra-tjetrën.

Për imam Khomeinin (Allahu qoftë i kënaqur me të!), filozofia nuk ishte një ushtrim abstrakt intelektual, por një rrugë për të kuptuar më mirë të vërtetën dhe për t’iu afruar Krijuesit.

Imam Khomeini si udhëheqës politik

Ndoshta dimensioni më i njohur i personalitetit të tij është ai politik.
Përballë regjimit të Shahut, i cili mbështetej nga fuqitë e mëdha ndërkombëtare, imam Khomeini  (Allahu qoftë i kënaqur me të!) u bë zëri i popullit të shtypur. Për shkak të kundërshtimit të tij ndaj padrejtësisë, ai u burgos dhe më pas u internua për shumë vite.
Megjithatë, ai nuk u tërhoq nga misioni i tij. Në vitin 1979, pas një lëvizjeje të gjerë popullore, Revolucioni Islamik triumfoi dhe regjimi monarkik u rrëzua.
Ajo që e bëri Imam Khomeinin të veçantë si lider ishte thjeshtësia në jetën personale, guximi përballë superfuqive, besimi tek populli, mbështetja e të shtypurve dhe pavarësia politike
Ai shpalli parimin e mbrojtjes së mustad’afinëve (të shtypurve) dhe e konsideronte drejtësinë si boshtin e qeverisjes islame.

Dëshmi të dijetarëve rreth Imam Khomeinit

Imami dëshmorë Sejid Ali Khamenei (Allahu e mëshiroftë! ka thënë: “Imam Khomeini ishte një njeri i jashtëzakonshëm që ringjalli Islamin në epokën bashkëkohore dhe riktheu dinjitetin e umetit islam.”

Shejkh Muhamed Mehdi Shemsuddijn ka thënë: “Imam Khomeini ishte një nga personalitetet më të mëdha islame të shekullit të njëzetë dhe ndikimi i tij do të vazhdojë për brezat që do të vijnë.”

Sejid Muhamed Husejn Fadlallah ka thënë:  “Ai (imam Khomeini) e ktheu Islamin nga një ide e izoluar në një lëvizje të gjallë që ndryshoi historinë.”

Imam Musa Sadr e konsideronte Imam Khomeinin si: “Një dijetar me horizont të gjerë, me njohuri të thella dhe me vizion të jashtëzakonshëm për të ardhmen e umetit.”

Dëshmi të personaliteteve jo-muslimane

Michel Foucault, pasi vëzhgoi Revolucionin Islamik, shkroi: “Khomeini ishte qendra shpirtërore e një lëvizjeje që sfidoi të gjitha modelet moderne të pushtetit.”
Ai e përshkroi revolucionin si një fenomen unik që bazohej në spiritualitetin politik.

Jimmy Carter e pranoi se: “Khomeini gëzonte një ndikim të jashtëzakonshëm mbi popullin iranian.”

Jasser Arafat deklaroi: “Imam Khomeini i dha shpresë kombeve të shtypura dhe e mbështeti çështjen palestineze me sinqeritet.”

Nelson Mandela vlerësoi rezistencën kundër shtypjes dhe pavarësinë politike që promovonte Revolucioni Islamik, duke e konsideruar atë një shembull të qëndresës së popujve ndaj dominimit.

Mësimet që mund të nxjerrim nga imam Khomeini (Allahu qoftë i kënaqur me të!)

Jeta e Imam Khomeinit na mëson se:
- Dija duhet të shoqërohet me veprim.
2- Spiritualiteti duhet të reflektohet në sjellje dhe përgjegjësi shoqërore.
3- Drejtësia kërkon sakrificë dhe qëndrueshmëri.
4- Ummeti islam ka nevojë për vetëbesim dhe pavarësi.
5- Udhëheqësi i vërtetë jeton për popullin dhe jo për privilegjet personale.

Imam Ruhullah Khomeini (Allahu qoftë i kënaqur me të!) ishte një personalitet i rrallë që bashkoi në vetvete dijetarin, mistikun, filozofin dhe udhëheqësin politik. Ai arriti të ndërtojë një model ku feja, morali dhe angazhimi shoqëror nuk ndahen nga njëra-tjetra. Ndikimi i tij kapërceu kufijtë e Iranit dhe u shndërrua në një fenomen global që vazhdon të studiohet nga dijetarë, politikanë dhe studiues në mbarë botën.

Prandaj, kur flasim për figurat më të mëdha islame të epokës moderne, Imam Khomeini mbetet pa dyshim një prej shembujve më të spikatur të kohës sonë, një njeri që e shndërroi besimin në forcë, dijen në veprim dhe idealin në realitet.

Paqja qoftë mbi shpirtin e tij të pastër!